เก้าดินแดน (สวรรค์): คนโบราณแบ่งท้องฟ้ายามค่ำคืนออกเป็น 9 ภูมิภาคใหญ่ (ตรงกลางและแปดทิศทาง) เพื่อเป็นพิกัดมาตรฐาน สร้างรากฐานทางพื้นที่ของดาราศาสตร์ตะวันออก
แปดสายลม (สภาพภูมิอากาศ): เป็นสัญลักษณ์ของสายลมธรรมชาติจากแปดทิศทาง คนโบราณเชื่อว่าการเคลื่อนไหวของลมเกิดจากการผสมผสานและการปะทะกันของพลังหยินและหยางของสวรรค์และโลก
28 กลุ่มดาวนักษัตร (ดวงดาว): ดวงจันทร์ใช้เวลาประมาณ 28 วันในการโคจร คนโบราณแบ่งดาวตามเส้นทางออกเป็น 28 โซน
เพื่อความสะดวกในการระบุ โซนเหล่านี้ขึ้นอยู่กับดาวหลักที่สว่างกว่า แทนที่จะแบ่งเท่ากันอย่างสมบูรณ์ ทำให้ขนาดแตกต่างกัน ต่อมาพวกมันถูกจัดกลุ่มตามทิศทางเป็นสี่สัตว์ในตำนาน: มังกรฟ้า (ตะวันออก), เสือขาว (ตะวันตก), หงส์แดง (ใต้) และเต่าดำ (เหนือ).
กลุ่มดาว 'ยี่สิบแปดซิ่ว' ของจีนโบราณแตกต่างจาก 12 ราศีของตะวันตกที่อิงตามสุริยวิถี (เส้นทางปรากฏของดวงอาทิตย์) โดยมันถูกสร้างขึ้นบน 'ระบบพิกัดศูนย์สูตร (Equatorial Coordinate System)' คนโบราณยึดดาวเหนือเป็นศูนย์กลาง และแบ่งพื้นที่ท้องฟ้าโดยการสังเกตตำแหน่งสัมพัทธ์ของดวงจันทร์ (ไท่อิน) และดวงดาว ระบบนี้ในทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์สมัยใหม่ เทียบเท่ากับการใช้ ไรต์แอสเซนชัน (Right Ascension) และ เดคลิเนชัน (Declination) เพื่อสร้างพิกัดอวกาศ 3 มิติของดวงดาว สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าดาราศาสตร์ตะวันออกมีตรรกะการระบุตำแหน่งเชิงพื้นที่ที่เป็นวิทยาศาสตร์และแม่นยำอย่างยิ่งมานานกว่าสองพันปีแล้ว
|
ตอ.ต. (หยางเทียน)
ฮุ่ยเฟิง
หงส์แดง (จาง、อี้、เจิ่น)
|
ใต้ (เหยียนเทียน)
จวีเฟิง
หงส์แดง (กุ่ย、หลิ่ว、ซิง)
|
ตต.ต. (จูเทียน)
เหลียงเฟิง
หงส์แดง (จิ่ง) / (จื่อ、เซิน)
|
|
ตอ. (ชางเทียน)
เถียวเฟิง
มังกรฟ้า (ฝาง、ซิน、เหว่ย)
| กลาง (จวินเทียน) ไม่มี มังกรฟ้า (เจี่ยว、คั่ง、ตี) |
ตต. (ฮ่าวเทียน)
ชางเฟิง
(เว่ย、เหม่า、ปี้)
|
|
ตอ.น. (เปี้ยนเทียน)
เหยียนเฟิง
มังกรฟ้า (จี) / เต่าดำ (โต่ว、หนิว)
|
เหนือ (เสวียนเทียน)
หานเฟิง
เต่าดำ (หนวี่、ซวี、เวย、ซื่อ)
|
ตต.น. (โยวเทียน)
ลี่เฟิง
(ขุย、โหลว) / เต่าดำ (ปี้)
|
เพื่อง่ายต่อการจดจำ คนรุ่นหลังได้นำชื่อสัตว์มาจับคู่กับ 28 กลุ่มดาว และนำมารวมกับเจ็ดเทห์ฟากฟ้า จนกลายเป็นสิบสองนักษัตรในปัจจุบัน
เจ็ดเทห์ฟากฟ้า: ดาวเคราะห์ห้าดวง + ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
| สัตว์ประจำทิศ | น้ำ | ไฟ | ดวงจันทร์ | พระอาทิตย์ | ดิน | โลหะ | ไม้ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| เต่า (เหนือ) | ปี้ (น้ำ) | ซื่อ (ไฟ) | เวย (จันทร์) | ซวี (อาทิตย์) | หนวี่ (ดิน) | หนิว (โลหะ) | โต่ว (ไม้) |
| มังกร (ตอ.) | จี (น้ำ) | เหว่ย (ไฟ) | ซิน (จันทร์) | ฝาง (อาทิตย์) | ตี (ดิน) | คั่ง (โลหะ) | เจี่ยว (ไม้) |
| หงส์ (ใต้) | เจิ่น (น้ำ) | อี้ (ไฟ) | จาง (จันทร์) | ซิง (อาทิตย์) | หลิ่ว (ดิน) | กุ่ย (โลหะ) | จิ่ง (ไม้) |
| เสือ (ตต.) | เซิน (น้ำ) | จื่อ (ไฟ) | ปี้ (จันทร์) | เหม่า (อาทิตย์) | เว่ย (ดิน) | โหลว (โลหะ) | ขุย (ไม้) |
| ดาวเคราะห์ | ธาตุ | ทิศ | ฤดู | สัตว์ประจำทิศ | ตัวแทน |
|---|---|---|---|---|---|
| พฤหัสบดี | ไม้ | ตะวันออก | ใบไม้ผลิ | มังกรฟ้า | เก็บเกี่ยว |
| ดาวอังคาร | ไฟ | ใต้ | ฤดูร้อน | หงส์แดง | ภัยพิบัติ |
| ดาวเสาร์ | ดิน | กลาง | ทุกฤดู | มังกรเหลือง | ที่ดิน |
| ดาวศุกร์ | โลหะ | ตะวันตก | ใบไม้ร่วง | เสือขาว | สงคราม |
| ดาวพุธ | น้ำ | เหนือ | ฤดูหนาว | เต่าดำ | สภาพอากาศ |
💡 註：'เฉินเหนือ' หมายถึงดาวเหนือ 'สามเฉิน' หมายถึงดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาว
คุณธรรมเป็นตัวแทนของ 'หยาง' การลงโทษเป็นตัวแทนของ 'หยิน'
พลังหยางเกิดที่เหมายัน (จื่อ) พลังหยินเกิดที่ครีษมายัน (อู่) พวกมันเกิดภายใน (ห้อง) เคลื่อนออกไปภายนอก (ทุ่ง) และกลับมา
พลังทั้งสองพบกันที่วสันตวิษุวัต/ศารทวิษุวัต (ประตู)
| นักษัตร | เดือน | 室 | 堂 | 庭 | 門 | 巷 | 道 | 野 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| จื่อ | 11 (หนาว) | คุณธรรม | ลงโทษ | |||||
| โฉ่ว | 12 (หนาว) | คุณธรรม | ลงโทษ | |||||
| หยิน | 1 (ใบไม้ผลิ) | คุณธรรม | ลงโทษ | |||||
| เหม่า | 2 (ใบไม้ผลิ) | คุณธรรมลงโทษ | ||||||
| เฉิน | 3 (ใบไม้ผลิ) | ลงโทษ | คุณธรรม | |||||
| ซื่อ | 4 (ร้อน) | ลงโทษ | คุณธรรม | |||||
| อู่ | 5 (ร้อน) | ลงโทษ | คุณธรรม | |||||
| เว่ย | 6 (ร้อน) | ลงโทษ | คุณธรรม | |||||
| เซิน | 7 (ใบไม้ร่วง) | ลงโทษ | คุณธรรม | |||||
| โหย่ว | 8 (ใบไม้ร่วง) | คุณธรรมลงโทษ | ||||||
| ซวี | 9 (ใบไม้ร่วง) | คุณธรรม | ลงโทษ | |||||
| ไฮ่ | 10 (หนาว) | คุณธรรม | ลงโทษ |
หันหน้าไปทางทิศใต้ ท้องฟ้าแบ่งออกเป็น 12 ทิศทางตามปีนักษัตร ในช่วงเหมายัน ด้ามของกระบวยใหญ่ชี้ไปที่ 'จื่อ' ด้ามจะหมุนครบวงกลมตลอดหนึ่งปี
(เช่น: เหม่า/เฉิน = ตะวันออก) (เช่น: ยามเหม่า = 05.00-07.00 น.)
สองเชือกสี่ตะขอ:
จื่อ-อู่, เหม่า-โหย่ว คือสองเชือก โฉ่ว-หยิน, เฉิน-ซื่อ, เว่ย-เซิน, ซวี-ไฮ่ คือสี่ตะขอ
สี่ศูนย์กลาง = เหม่า, อู่, โหย่ว, จื่อ
สี่ฤดู = เฉิน, เว่ย, ซวี, โฉ่ว
เต๋าเริ่มต้นด้วยหนึ่ง ซึ่งไม่ก่อกำเนิด จึงแบ่งออกเป็นหยินและหยาง หยินและหยางผสมกันเพื่อสร้างสรรพสิ่ง ดังนั้น 'หนึ่งก่อกำเนิดสอง สองก่อกำเนิดสาม สามก่อกำเนิดสรรพสิ่ง'
สองหยิน + หนึ่งหยาง = สองชี่
สองหยาง + หนึ่งหยิน = สามชี่ ในทางคณิตศาสตร์:
หยิน = 1/3 ชี่, หยาง = 4/3 ชี่ = (1+1/3) ชี่
| ตัวชี้ | เสียง | ลำดับ | กฎ | การคำนวณ |
|---|---|---|---|---|
| Zi | Huangzhong | 1 | 81 | |
| Wei | Linzhong | 2 | 54 | 81*2/3 |
| Yin | Taicu | 3 | 72 | 54*4/3 |
| You | Nanlu | 4 | 48 | 72*2/3 |
| Chen | Guxi | 5 | 64 | 48x4/3 |
| Hai | Yingzhong | 6 | 43 | 64x2/3 |
| Wu | Ruibin | 7 | 57 | 42.667*4/3 |
| Chou | Dalu | 8 | 76 | 56.889*4/3 |
| Shen | Yize | 9 | 51 | 75.852*2/3 |
| Mao | Jiazhong | 10 | 67 | 50.568*4/3 |
| Xu | Wuyi | 11 | 45 | 67.424*2/3 |
| Si | Zhonglu | 12 | 60 | 44.949*4/3 |
วงจรกวินท์:
อภิปรัชญาและระดับเสียงดนตรีมาจากธรรมชาติ ใช้ '81' เป็นเสียงพื้นฐานกง ตามการคำนวณหยิน-หยาง:
• หัก 1/3: จื่อ = 81 × 2/3 = 54
• บวก 1/3: ซาง = 54 × 4/3 = 72
การสร้าง 5 เสียงและ 6 ระดับเสียง:
พลังงานสะท้อนเพื่อสร้างเสียง ความกลมกลืนหยินหยางสร้างระดับเสียง ด้วยการลบและบวก 1/3 จึงมีการกำหนดมาตรฐาน
เริ่มจาก หวงจง (จื่อ) รอบนี้จะทำซ้ำสามครั้งไปที่ หรุ่ยปิน ต้าลวี่ ใช้การปรับ 'บวก 1/3' โดยเฉพาะเพื่อให้สอดคล้องกับหวงจง